Differentiated Instruction (DI) — การจัดการเรียนรู้ที่เน้นความแตกต่างระหว่างบุคคล

แนวคิด พัฒนาโดย Carol Ann Tomlinson (1999, 2001) — ครูออกแบบการเรียนรู้ที่ตอบสนอง 3 ความแตกต่าง ของนักเรียน: Readiness (ความพร้อม), Interest (ความสนใจ), Learning Profile (สไตล์การเรียนรู้) โดยปรับ Content / Process / Product ให้เหมาะกับแต่ละกลุ่ม ในขณะที่เป้าหมายการเรียนรู้เดียวกัน (Tomlinson, 2001; SPUCJ, 2564)

องค์ประกอบหลัก (Tomlinson Framework)

1. Differentiate Content — สื่อ/เนื้อหาเดียวกันแต่หลายระดับความยากง่าย
2. Differentiate Process — กิจกรรม/วิธีสอนหลากหลาย (ทำคนเดียว/กลุ่ม/สถานการณ์จำลอง)
3. Differentiate Product — ผลงานหลายรูปแบบ (เขียน/ทำ/นำเสนอ/วิดีโอ)
4. Flexible Grouping — จัดกลุ่มยืดหยุ่นตามภารกิจ (ไม่ fixed)
5. Respectful Tasks — งานที่ท้าทายทุกระดับ ไม่ลดเป้าให้คนอ่อน
6. Ongoing Assessment — ประเมินต่อเนื่องเพื่อปรับการสอน

ตัวอย่างในวิชาการงานอาชีพ ม.2

• DI ในงานประดิษฐ์: นักเรียนเลือก “ผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือใช้” — เนื้อหาเดียวกัน แต่ระดับ 1 (ง่าย เช่น กระป๋องตกแต่ง), ระดับ 2 (กลาง เช่น ที่ใส่ดินสอจากกระดาษรีไซเคิล), ระดับ 3 (ยาก เช่น โคมไฟจากขวด)
• DI ในงานครัว: เรียน “การทำอาหารจานเดียวกัน” แต่ปรับ Process ตามความพร้อม — นักเรียนอ่อนใช้สูตรสำเร็จ/ช่วยครู, นักเรียนเก่งออกแบบสูตรเอง/คำนวณต้นทุน
• DI ในงานเกษตร: Product หลายแบบ — ทำรายงาาน/วิดีโอ/แผ่นพับ/โพสต์โซเชียล (ตามสไตล์การเรียนรู้)
• งานวิจัย DI ในไทย: ครู มรภ.เชียงราย พัฒนารูปแบบ DI สำหรับ 21st Century Skills (JLPRU, 2563) — ใช้ได้กับทุกวิชารวมทั้งการงานอาชีพ

ข้อดี ตอบโจทย์ห้องเรียนที่นักเรียนต่างกัน (ความพร้อม/ฐานะ/ความสนใจ), สพฐ. แนะนำในคู่มือ Active Learning (1603180137_d_1.pdf), ลดความเบื่อหน่ายของเด็กเก่ง + ไม่ทิ้งเด็กอ่อน ข้อจำกัด ครูต้องรู้จักนักเรียนรายบุคคล (ใช้เวลาตอนต้นภาค), ต้องเตรียมสื่อ/ใบงานหลายระดับ, ประเมินยากกว่าการสอบปกติ

แหล่งต้นทาง

• https://paws.wcu.edu/churley/11_2_tomlinson.pdf (Tomlinson, “Mapping a Route Toward DI”)
• https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SPUCJ/article/view/254867 (“The Challenge of DI in Thailand”)
• https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JLPRU/article/view/59529 (DI มรภ.เชียงราย)
• https://so02.tci-thaijo.org/index.php/suedujournal/article/view/94943 (แนวคิด DI เบื้องต้น)
• https://www.academic.obec.go.th/images/document/1603180137_d_1.pdf (สพฐ. แนวทาง Active Learning)

---

โน้ตที่เกี่ยวข้อง

• 04-Resources/การสอน/Co-5-STEPs
• 04-Resources/การสอน/Jigsaw-Learning
• 04-Resources/การสอน/บันทึกหลังสอน-เน้นผลการปฏิบัติงาน
• 04-Resources/การสอน/Inquiry-Based-Learning-5E
• 04-Resources/การสอน/Project-Based-Learning
• 04-Resources/การสอน/Work-Based-Learning
• 04-Resources/การสอน/แผนการสอน/แผนการสอน-ไข่เค็มน้ำเกลือ-ม2
• 04-Resources/การสอน/README