คลังความรู้ครูเบิร์ด

Inquiry-Based Learning (5E) — การเรียนรู้แบบสืบเสาะ 5 ขั้น

Properties1
tagsresource, teaching, pedagogy, inquiry-5e, การงานอาชีพ, ม.2

อ่านราว 1 นาที

Inquiry-Based Learning (5E) — การเรียนรู้แบบสืบเสาะ 5 ขั้น

แนวคิด พัฒนาโดย Roger Bybee & BSCS อิงทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์ (Piaget/Vygotsky) — ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตัวเองผ่านกระบวนการสืบเสาะ ครูเปลี่ยนบทบาทจาก “Sage on the Stage” เป็น “Guide on the Side” (drpiyanan.com, 2568; สถาบัน NITED)

5 ขั้น (Bybee)

  1. Engagement — กระตุ้นความสนใจ ตั้งคำถาม เชื่อมความรู้เดิม
  2. Exploration — ทดลอง สำรวจ รวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง
  3. Explanation — วิเคราะห์ สรุป นำเสนอด้วยหลักฐาน
  4. Elaboration — ต่อยอดความรู้ไปสถานการณ์ใหม่/ชีวิตจริง
  5. Evaluation — ตรวจสอบความเข้าใจ ประเมินตนเอง + ครูประเมิน

ตัวอย่างในวิชาการงานอาชีพ ม.2

  • ชุดการสอนแนะแนวอาชีพ 5 STEPs (รร.ปลาปากวิทยา, 2566): นักเรียน ม.5 — แต่โมเดล 5 STEPs ปรับใช้กับ ม.2 ได้ (กำหนดปัญหา → ค้นหาอาชีพในท้องถิ่น → สำรวจตลาด → วางแผน → นำเสนอ) ผลสัมฤทธิ์สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญที่ .01
  • การแยกประเภทขยะ/การทำปุ๋ยหมัก (Engagement: ปัญหาขยะในโรงอาหาร → Exploration: ทดลองหมัก → Explanation: อธิบายกระบวนการย่อยสลาย → Elaboration: ออกแบบถังขยะในโรงเรียน → Evaluation: วัดผลด้วย Rubric)
  • Inquiry 5E + คำถามระดับสูง (TCI/วารสาร, 2567): พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน ม.ปลาย ใช้ได้กับการงานอาชีพ

ข้อดี

  • ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเอง (Constructivism)
  • ฝึกทักษะคิดวิเคราะห์/แก้ปัญหา
  • เป็นรูปแบบที่ สพฐ. แนะนำในคู่มือ Active Learning
  • โครงสร้าง 5 ขั้นชัดเจน ใช้ได้กับหลายเนื้อหา

ข้อจำกัด

  • ครูต้องเตรียมสถานการณ์/คำถามชี้นำที่ดี
  • ใช้เวลามากกว่าบรรยาย
  • นักเรียนที่อ่อนอาจตามไม่ทันถ้าไม่มีคำถามกระตุ้นต่อเนื่อง

เหมาะกับ

  • ปัญหาใกล้ตัว/สิ่งแวดล้อม
  • เนื้อหาที่ต้องการให้นักเรียน “ค้นพบ” คำตอบเอง
  • การสอนแบบ Active Learning ที่เน้นกระบวนการ

แหล่งต้นทาง

มุมมองกราฟ

หน้าที่กล่าวถึง